دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

تحلیلی بر اشارات قرآنی آیت‌الله بهجت ره در آموزه های مهدویت

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دکترای مبانی نظری اسلام دانشگاه قم و پژوهشگر مرکز تخصصی مهدویت، ایران
چکیده
مهدویت یکی از آموزه‌های بنیادین اسلام است که در قرآن و سخنان اهل‌بیت جایگاه ویژه‌ای دارد. آیت‌الله محمدتقی بهجت به‌عنوان عارف و فقیه برجسته معاصر، نگاهی سلوکی و باطنی به مهدویت در پرتو آیات قرآن ارائه کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی‌توصیفی و هدف تحلیل ویژگی‌های نگاه قرآنی‌سلوکی ایشان به مهدویت انجام شده و به بررسی نحوه بهره‌گیری او از آیات قرآن در تبیین مباحثی چون غیبت، ظهور، وظایف منتظران و مراتب تشرف پرداخته است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که آیت‌الله بهجت ره  با رویکردی متفاوت از تفاسیر لفظ‌‌محور، به پیوند آیات با سلوک فردی و تربیت معنوی منتظران توجه دارد. تأکید بر عدیل بودن قرآن و امام، توجه به آیات صبر، تقوا، تضرع و عبودیت به‌عنوان عناصر اساسی انتظار، و نگاه به ظهور به‌مثابه فرآیندی باطنی از ویژگی‌های این دیدگاه است. اشارات قرآنی او الگویی عملی و اخلاقی برای زیست منتظرانه ارائه می‌دهد که می‌تواند راهنمای مؤمنان در عصر غیبت باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Analysis of Ayat-Allah Bahjat’s Quranic Allusions in the Doctrine of Mahdism

نویسنده English

saeed tavasoli khah
PhD in Theoretical Foundations of Islam, University of Qom, and researcher at the Mahdism Specialized Center, Iran
چکیده English

Mahdism is one of the fundamental doctrines of Islam, holding a special status in the Quran and the sayings of the Ahl al-Bayt (A.S.). As a distinguished contemporary mystic and jurist, Ayat-Allah Muhammad Taqi Bahjat offered a spiritual and esoteric perspective on Mahdism in the light of Quranic verses. Employing a descriptive-analytical approach, this research aims to analyze the characteristics of his Quranic-spiritual view on Mahdism and examines how he utilized Quranic verses to elucidate topics such as Occultation, the duties of those awaiting, and the levels of meeting the Imam (Tasharruf). Findings indicate that Ayat-Allah Bahjat, with an approach distinct from text-oriented (literal) exegesis, focuses on linking verses with individual spiritual conduct and the spiritual upbringing of the Muntazirin. Emphasizing the Quran and the Imam as counterparts, focusing on verses regarding patience, piety, supplication, and servitude as essential elements of Waiting, and viewing the Reappearance as an inner process are characteristics of this perspective. His Quranic allusions offer a practical and ethical model for a "waiting lifestyle" that can guide believers during the era of Occultation.

کلیدواژه‌ها English

Mahdism, Ayat-Allah Bahjat, the Holy Quran, esoteric interpretation, waiting conduct
ترجمه عربی چکیده

تحلیل للإشارات القرآنیة عند آیة الله الشیخ بهجت فی المعارف المهدویة

سعید توسلی خواه[1]

الملخص:

تُعد المهدویة من العقائد الإسلامیة الأصیلة التی تحظى بمکانة خاصة فی القرآن وکلام أهل البیت (علیهم السلام). وقد قدّم آیة الله الشیخ محمد تقی بهجت؟رح؟، بصفته عارفاً وفقیهاً بارزاً فی العصر الحاضر، رؤیةً سلوکیة وباطنیة للمهدویة فی ضوء الآیات القرآنیة. یسعى هذا البحث، بمنهج تحلیلی-وصفی، إلى تحلیل خصائص نظرته القرآنیة-السلوکیة للمهدویة، ودراسة کیفیة استناد سماحته إلى الآیات القرآنیة فی تبیین مباحث کالغیبة، والظهور، ووظائف المنتظِرین، ومراتب التشرف باللقاء. تشیر النتائج إلى أن آیة الله الشیخ بهجت، وبرؤیة تختلف عن التفاسیر اللفظیة الظاهریة، یرکز على ربط الآیات بالسلوک الفردی والتربیة المعنویة للمنتظِرین. إن التأکید على کون القرآن والإمام عِدلین (قرینین)، والاهتمام بآیات الصبر والتقوى والتضرع والعبودیة کعناصر أساسیة للانتظار، والنظر إلى الظهور کعملیة باطنیة، تُعد من ممیزات هذه الرؤیة. تقدم إشاراته القرآنیة أنموذجاً عملیاً وأخلاقیاً لـ "الحیاة المنتظِرة" والتی یمکن أن تکون دلیلاً للمؤمنین فی عصر الغیبة.

الکلمات المفتاحیة: المهدویة، آیة الله الشیخ بهجت، القرآن الکریم، التفسیر الباطنی، السلوک المنتظِر.



[1]. دکتوراه فی الأسس النظریة للإسلام، جامعة قم؛ وباحث فی المرکز التخصصی للمهدویة، إیران.