دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

مبانی انسان‌شناختی و ادله لزوم شکل‌گیری مقاومت در خصوص زمینه‌سازی از منظر قرآن

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
1 دانش پژوه سطح 3 مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم
2 پژوهشگر پژوهشکده مهدویت و موعودگرایی انتظار پویا
چکیده
«مقاومت» که از آموزه‌های قرآنی و الاهی است، به عنوان راهبرد مبارزه با ظلم و بی‌عدالتی و شاخصه انتظار پویا شناخته می‌شود. در جهان کنونی به‌رغم پیشرفت‌های صنعتی و علمی، باید بشر در سایه این پیشرفت‌ها به جهان انسانی مطلوب دست می‌یافت؛ اما آدمی به‌خاطر دست زدن به ستمگری و فساد و جنگ و کشتار، چنان‌که در قرآن بدان اشاره شده است، روز به روز از ماهیت انسانی و الاهی خود دور گشته و به دره نابودی و سیاهی، خودش را نزدیک کرده است. در چنین عصری ضرورت پیدا کردن راه برون رفت از این گمراهی‌ها، جزو دغدغه‌های جدی انسان معاصر محسوب می‌شود. «مقاومت در خصوص زمینه‌سازی عدالت جهانی»، همان راهبرد اساسی است که قرآن کریم در مقابل این هجوم به مسلمانان ارائه و توصیه کرده است. با توجه به این که قرآن کریم به عنوان منبع قطعی الصدور و مشترک بین مسلمانان، در اختیار ما قرار دارد؛ این سؤال مطرح است که ادله قرآنی لزوم شکل‌گیری مقاومت چیست؟
این تحقیق ابتدا به بررسی مبانی انسان‌شناختی مقاومت و سپس ادله قرآنی اثبات کننده ضرورت مقاومت می‌پردازد. این نوشتار به‌صورت توصیفی- تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه ای، پاسخی مستدل به پرسش مذکور ارائه کرده است. آیات فراوانی در قرآن کریم، ما را به تشکیل و حمایت از مقاومت امر کرده است. این آیات در قالب آیات ناظر به امر به جهاد و دفاع ، آیات ناظر به به صبر و استقامت و آیات ناظر به سنت‌های الاهی از جمله سنت نصرت الاهی، سنت غلبه حق بر باطل و پیروزی مستضعفان آمده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Anthropological Foundations, Resistance, Preparation for Justice, Mahdism, the Qur’an

نویسندگان English

mostafa beheshti pour 1
Sayyid Ahmad Mousavi 2
1 Level 3 Scholar, Mahdism Specialized Center, Qom Seminary
2 Researcher at the Research Center of Messianism and Mahdism of Entezare Pooya
چکیده English

“Resistance,” grounded in Qur’anic and divine teachings, serves as a strategic paradigm for combating oppression and as a hallmark of dynamic awaiting. Despite humanity’s industrial and scientific progress, people have strayed into injustice, corruption, and bloodshed—precisely as the Qur’an warns—thereby distancing themselves from their innate human divine nature and approaching the abyss of destruction. In this context, discovering a way out of such misguidance has become an urgent concern for contemporary humanity. The Qur’an proposes “resistance aimed at laying the groundwork for global justice” as the fundamental response to this crisis. Since the Qur’an is the definitive, universally accepted source among Muslims, this study asks: what Qur’anic proofs mandate the formation of resistance?
This research first explores the anthropological foundations of resistance—why human nature inherently inclines toward self preservation, justice, and collective solidarity—and then examines the specific Qur’anic verses that establish its necessity. Employing a descriptive analytical methodology with library based data, it provides a reasoned answer to the question. The Qur’an issues multiple injunctions commanding the establishment and support of resistance, which can be grouped into three categories: verses concerning Jihad and defense, verses emphasizing patience and steadfastness in the face of trials, and verses reflecting divine norms such as the promise of God’s aid (sunnat al-Naṣr), the triumph of truth over falsehood, and the eventual victory of the oppressed.

کلیدواژه‌ها English

Anthropological Foundations
Resistance
Preparation for Justice
Mahdism
the Qur&‌rsquo؛ an
ترجمه عربی چکیده

الأسس الأنثروبولوجیة والأدلّة القرآنیة لضرورة تشکّل المقاومة فی إطار التمهید من منظور القرآن الکریم

سید احمد الموسوی[1] / مصطفى بهشتی بور[2]

تُعدّ "المقاومة"، المستندة إلى التعالیم القرآنیة والإلهیة، استراتیجیةً رئیسةً فی مواجهة الظلم والجور، وعلامةً بارزةً للانتظار الفعّال. وعلى الرغم من التقدّم الصناعی والعلمی فی العالم المعاصر، فإنّ الإنسان لم یبلغ بعدُ المجتمع الإنسانیّ المنشود، بل ابتُلی بالحروب والفساد والقتل، ما أبعده عن فطرته الإلهیة وقرّبه من هاویة الهلاک، کما نبّه القرآن الکریم إلى ذلک.

فی هذا العصر، أصبح السعی للنجاة من هذه الانحرافات، من أکبر هموم الإنسان المعاصر. والمقاومة خصوصًا فی إطار التمهید للعدالة العالمیة هی الاستراتیجیة الأساسیة التی یقدمها القرآن الکریم للمجتمعات الإسلامیة فی مواجهة هذا الهجوم الواسع. ونظرًا لکون القرآن الکریم مصدرًا قطعیّ الصدور ومشترکًا بین جمیع المسلمین، فإنّ السؤال المطروح هو: ما هی الأدلة القرآنیة التی تُثبت ضرورة تشکیل جبهة المقاومة؟

تتناول هذه الدراسة أوّلًا الأسسَ الأنثروبولوجیة للمقاومة، ثمّ تستعرض الأدلة القرآنیة التی تؤکّد وجوبها، وذلک بالمنهج الوصفی التحلیلی، وباعتماد البیانات المکتبیة. وتشیر النتائج إلى أنّ آیات کثیرة فی القرآن الکریم تدعو صراحة إلى تشکیل المقاومة ودعمها، ویمکن تصنیفها ضمن المحاور الآتیة:

      آیات الجهاد والدفاع،

      آیات الصبر والثبات،

      آیات السنن الإلهیة، کـسنّة نصر الله، وغلبة الحق على الباطل، وانتصار المستضعفین.

الکلمات المفتاحیة: الأسس الأنثروبولوجیة، المقاومة، التمهید، المهدویة، القرآن الکریم.‌‌‌‌‌‌‌

 



[1]. خریج المستوى الرابع من مرکز الخبرة المهدویة، أستاذ فی حوزة قم العلمیة.

[2] . باحث المستوى الثالث فی مرکز الخبرة المهدویة فی قم (کاتب المراسلات).