دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

جایگاه حجتِ حیِّ الاهی در هندسۀ دین

نویسنده
مرکز تخصصی مهدویت قم
چکیده
دینِ اسلام، کامل‌ترین برنامۀ رستگاری انسان است که برای هر یک از اجزای این نقشۀ راه، جایگاه خاصی از حیث اهمیت قرار داده شده است. از مهم‌ترین باورهای شیعۀ امامیه، باور به «وجود حجت‌ الاهی» در هر زمان است. آن چه در این زمینه نقش اساسی دارد، این است که بنگریم جایگاه این باور در دین کجاست؟ با بررسی آیات و روایات به این معنا دست‌‌‌‌‌‌ می‌یابیم که ولایت حجت حیِّ‌ الاهی به منزلۀ درگاه ورود به حقیقت دین است و توحید عملی با پذیرش و اطاعت حجت حی، عملیاتی شده و سعادت و شقاوت ابدی انسان با نوع تعامل با‌ چنین حجتی گره خورده و فروع دین در بستر این ولایت، عبودیت خدا محسوب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می‌شود. اهمیت این موضوع سبب شده است در متن وحی‌ الاهی، سرگذشت پیشینیان با محوریت حجت حیّ مورد توجه قرار گیرد تا با تدبر در آن، چیستی، چگونگی، و چرایی تعامل با امام زمان را یاد بگیریم. در نوشتار پیش رو سعی شده است با رویکرد معرفتی، تبیینی صورت گیرد تا این باور در کانون توجه منتظران قرار گرفته و در مسیر دستیابی به چنین معرفتی تلاش کنند‌‌.‌‌‌‌‌‌‌
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of the Living Divine Proof in the Architecture of Religion

نویسنده English

Mahmood Abazari
the specialized center of mahdism in qom
چکیده English

Islam offers the most complete and comprehensive road-map for human salvation, wherein each of its components occupies a distinct and significant position. Among the central tenets of Twelver Shi‘a is the belief in the perpetual presence of a Ḥujjat (Divine Proof) in every era. What demands deeper reflection, however, is the role of this belief within the overall structure of religion. A study of Qur’anic verses and the Prophet’s traditions reveals that the Wilāyah (divinely designated authority) of the Living Divine Proof functions as the gateway to the essence of religion itself. Practical monotheism is actualized through the acknowledgment and obedience to this living authority, and the eternal fate of human beings—salvation or perdition—is intimately tied to their manner of engagement with him. Moreover, all branches of religious practice attain the status of true servitude only when rooted in this Wilāyah. The gravity of this truth is such that the Qur’anic narrative frequently recounts the stories of earlier peoples through the lens of their response to the living Divine authority of their time. These accounts are intended to prompt reflection on the what, how, and why of engaging with the current Imam. The present study, adopting a doctrinal-epistemological approach, aims to re-center this foundational belief within the consciousness of those awaiting the Imam, and to encourage an active pursuit of deeper understanding and alignment with this truth.

کلیدواژه‌ها English

Living Divine Proof
Mahdism
Imam al-Mahdi
Qur’an
Religion
Divine Guidance
چکیده عربی مقاله

مکانة الحُجّة الحیَّة الإلهیَّة فی هندسة الدین

محمود أباذری [1]

یُعَدُّ الدین الإسلامی أشملَ برنامجٍ للخلاص البشری، حیث یَحظى کلُّ مکوِّنٍ من مکوّنات خارطة الطریق هذه بمکانةٍ خاصّةٍ من حیث الأهمیة. ومن أهمِّ أصول مذهب الإمامیة الشیعی الإیمانُ بوجودِ الحُجّة الإلهیَّة فی کلِّ زمانٍ. وإنّ المسألةَ الجوهریةَ هنا تتجلَّى فی تحدید مکانة هذا الاعتقاد ضمن بنیة الدین. فبمراجعة الآیات القرآنیة والأحادیث النبویّة، یتبیّنُ أنّ ولایة الحُجّة الحیَّة الإلهیَّة تُشکّلُ بوابةَ دخولٍ إلى حقیقة الدین، وأنَّ توحیدَ العبادةِ یَتحققُ عملیًّا من خلال القبول بطاعةِ هذه الحُجّة والامتثال لأمرها. کما أنّ مصیرَ الإنسان الأبدیّ، سواءٌ فی النجاة أو الهلاک، مرتبطٌ مباشرةً بنوعِ تفاعله مع هذه الحُجّة، ویکتسبُ أداء فروض الدین حَقَّ العبودیة لله حین یُؤدى فی ظلِّ ولایتها. إنّ أهمیة هذا الاعتقاد دفعت النصوصَ الوحییّة إلى إبراز قصصِ الأممِ السابقةِ فی ضوءِ تعاملهم مع حججِ الله الحیّة، لیکون ذلک عبرةً وعظةً تدلُّنا على ماهیةِ وکیفیةِ وغایةِ التفاعل مع الإمامِ المنتظر. أمّا الدراسةُ الحالیةُ، فقد تناولت هذا الموضوعَ بنهجٍ معرفیٍّ تبیینیٍّ، بهدفِ إعادةِ ترکیز الانتباه إلى هذا الاعتقاد لدى المُنتظِرین وحثِّهم على السعی لاکتساب فهمٍ أعمق له.

الکلمات المفتاحیة: الحُجّة الحیّة، المهدویّة، الإمام الزمان، القرآن، الدین، الهدایة.

 

[1] . محاضر فی مرکز المهدویة التخصصی فی حوزة قم.