دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

ترفند شناسی تضعیف باور مهدویت در فضای مجازی و راهکارهای مقابله با آن

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دانش پژوه سطح سه مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم
چکیده
فضای مجازی جولانگاه افرادی است که با ترفندهای گوناگون، به دنبال تردیدآفرینی و تضعیف باور به آموزه اصیل مهدویت هستند. شناخت این افراد و ترفندهای‌‌ آن‌ها در جهت ایجاد تضعیف باور به مهدویت کمک شایانی در شناخت بهتر راهکارهای مقابله با‌‌ آن‌ها خواهد داشت.
این نوشتار با روش «توصیفی ـ تحلیلی»، در صدد بیان ترفندهای تضعیف باور به مهدویت در فضای مجازی و ارائه راهکارهای مناسب برای مصون سازی مخاطبان در این فضا می‌باشد.
از مهم‌‌‌‌‌ترین ترفند‌های شناسایی شده در این پژوهش‌،‌‌‌ می‌توان به  انکار و ایجاد شبهه و تردید‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تحریک و بازی با احساسات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ایجاد آشفتگی در ذهن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اخلال در عقاید‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ایجاد تفرقه و برهم زدن وحدت اشاره کرد. همچنین راهکارهای مقابله نیز شش مورد است که‌‌‌‌ می‌توان به ایجاد شبکه ملی اطلاعات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ساخت شبکه‌ای اختصاصی از سوی صدا و سیما‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ایجاد پایگاه‌های اینترنتی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ شبکه‌های مجازی و نرم افزارهای به روز و چند زبانه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ جلوگیری از سلطه دشمن بر فناوری اطلاعات اشاره کرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A study of the tricks of weakening the belief in Mahdism in cyberspace and tactics to combat this trend

نویسنده English

Muhammad-Hussein Sājedifar (Shahīdī)
Student of level 3 at the Mahdism specialized Center in Qom
چکیده English

Cyberspace is a proper context for the ones who seek to create doubt and weaken belief in the original doctrine of Mahdism through various tricks. Knowing these individuals and their tricks to weaken belief in Mahdism will be of great help in better understanding the strategies to counter them.
This article utilizes a "descriptive-analytical" approach to elucidate the tactics used to undermine belief in Mahdism in cyberspace provide appropriate solutions to protect audiences in this space. The most important tricks identified in this study include denial and fostering doubt, incitement and manipulation of emotions, inducing confusion, undermining beliefs, fostering division, and disrupting the unity.
Additionally, six counter-strategies are proposed, such as establishing a national information network, creating a dedicated network through the Iranian Broadcasting Corporation, developing websites, virtual networks, and multilingual software, and preventing adversaries from dominating information technology.

کلیدواژه‌ها English

Mahdism
knowing trickery
cyberspace
strategies
doubts
inducing doubt
ترجمه عربی چکیده 

فنون تحلیل ضعف الاعتقاد بالمهدویة فی الفضاء الافتراضی وسبل مواجهتها

محمد حسین ساجدی فر (شهیدی)[1]

الفضاء الافتراضی هو مرتع للأشخاص الذین یسعون من خلال أسالیب متنوعة إلى إثارة الشکوک وتضعیف الاعتقاد بالتعالیم الأصیلة للمهدویة. إن التعرف على هؤلاء الأشخاص وأسالیبهم فی خلق تضعیف الاعتقاد بالمهدویة سیساعد بشکل کبیر فی فهم أفضل سبل لاجل مواجهتهم.

هذا المقال یهدف من خلال منهج "وصفی - تحلیلی" إلى بیان أسالیب تضعیف الاعتقاد بالمهدویة فی الفضاء الافتراضی وتقدیم سبل مناسبة لحمایة الجمهور فی هذا الفضاء.

من أهم الأسالیب التی تم التعرف علیها فی هذه الدراسة، یمکن الإشارة إلى الإنکار وإثارة الشکوک والریبة، والتحریض واللعب بالمشاعر، وإحداث الاضطراب فی الذهن، وإخلال العقائد، وإحداث الفرقة وزعزعة الوحدة. کما أن سبل المواجهة تتضمن ستة أمور، منها إنشاء شبکة معلومات وطنیة، وانشاء شبکة خاصة من قبل الإذاعة والتلفزیون، وإنشاء مواقع إنترنت، وشبکات افتراضیة وبرامج حدیثة ومتعددة اللغات، ومنع سیطرة العدو على تکنولوجیا المعلومات.

الکلمات المفتاحیة: المهدویة، فنون التحلیل، الفضاء الافتراضی، السبل، الشکوک، إثارة الشک.

 

[1]. مباحث علمی مستوى ثلاثة مرکز تخصصی المهدویة حوزة علمیة قم‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌ شاهیدی‌‌‌‌‌‌‌.

  1. قرآن کریم.

    1. عظیمی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ کاظم‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ درآمدی بر فرهنگ مهدویت و عناصر آن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ فصلنامه دین و ارتباطات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ شماره 37‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اسفند 1389.
    2. بیات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ حجت الله‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ضرورت تبلیغ دین از رسانه‌های نوین‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ نشریه مبلغان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ شماره 92‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تاریخ انتشار: 02/11/1401
    3. سیاح طاهری‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ محمدحسین‌‌‌‌‌‌‌، حقیقت مجازی: درباره فضای مجازی چه بدانیم و چه بگوییم؟‌‌‌‌‌‌‌ مرکز ملی فضای مجازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تک جلدی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تهران، 1395.
    4. دهخدا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ علی اکبر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ لغت نامه دهخدا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ 15 جلدی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تهران، 1377.
    5. دهقانی زهرا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قاسمی سیانی محمد‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ نقش مدرسه در تربیت دینی دانش آموزان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت راسخون‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/SXKGk
    6. پورزند، مصطفی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ایجاد انحراف در اعتقادات و باورهای جوانان و نوجوانان هدف اصلی جنگ نرم و تهاجم فرهنگی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری جمهور اسلامی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از:

    https://20l.ir/OegPj

    1. القفقازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ناصربن عبدالله‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اصول مذهب شیعه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌ نشر الفقاهة‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ قم، 1423 ق.
    2. ملاحسنی امیرحسین‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ پاسخ به شبهه طول عمر امام زمان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت آپارات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/KjKzM
    3. مکارم شیرازی، ناصر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ضعف اعتقادی جوانان خطری برای آینده کشور است‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/WnEQC
    4. شاکری، مصطفی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ عوامل اصلی گرایش افراد به سمت فرقه‌های انحرافی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری مهر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/YUNoX
    5. پیج ظهور کرد‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اطلاع از محل قبر حضرت زهرا(س)‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اینستاگرام‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از:

    https://20l.ir/kdQgY

    1. تحریریه موسسه آینده روشن‌‌‌‌‌‌‌، تحریک احساسات و عواطف مردم در زمینه مهدویت و ظهور فرقه‌های انحرافی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت موسسه آینده روشن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از:

    https://20l.ir/YXIWb

    1. غلامی، رضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ رابطه فضای مجازی و تشویش افکار عمومی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری فارس‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/wwWtP.
    2. نقدی محمدرضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ فتنه‌انگیزی دشمن در حوزه فضای مجازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/CwHYD
    3. حسینی سید محمود‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سرمایه‌گذاری آمریکا در فضای مجازی علیه ایران با هدف ناامیدسازی جوانان است‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری فارس‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/UGgKF
    4. خامنه‌‌ای سید علی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بیانات مقام معظم رهبری در دیدار کارگزاران حج‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایتKhamenei.ir‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://khl.ink/f/23963
    5. ـــــــــــــــــ‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایتKhamenei.ir‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://khl.ink/f/17082
    6. ـــــــــــــــــ‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بیانات مقام معظم رهبری در جمع روحانیون شیعه و اهل سنت کرمانشاه‌‌‌‌‌‌‌، سایتKhamenei.ir‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://khl.ink/f/17659
    7. ـــــــــــــــــ‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌ بیانات مقام معظم رهبری در مراسم بیست و هفتمین سالگرد رحلت امام خمینی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت Khamenei.ir‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://khl.ink/f/33259
    8. ـــــــــــــــــ‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بیانات در دیدار مسئولان نظام‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت Khamenei.ir‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://khl.ink/f/36824
    9. خاضع سید جواد‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تبیین درست مباحث مربوط به مهدویت و پاسخ به شبهات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/xcQxz
    10. عاملی سید حسن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قداست زدایی از دین بزرگ‌‌‌‌‌ترین تهدید جوامع اسلامی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری مهر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/QitVd
    11. طالعی فر رضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ نقش فضای مجازی در ترویج مهدویت‌ ستیزی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت فرارو‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/KEkIn
    12. طباطبایی‌نژاد سید یوسف‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تلاش دشمن در فضای مجازی برای دورکردن مردم از ولایت فقیه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/YIOkn
    13. جمعی از نویسندگان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ جولان مدعیان دروغین در فضای مجازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت فاران‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/pwQJN
    14. رحیمی جواد‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ شگرد فرقه‌های انحرافی مهدویت در فضای مجازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت منجی دوازدهم‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/RfuWC
    15. سرویس بین الملل خبرگزاری حوزه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ استفاده داعش از فضای مجازی برای جذب نسل جوان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری حوزه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/KfujB
    16. نوری رضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تلاش دشمن از طریق فضای مجازی برای تغییر باورهای دینی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/NTDaF
    17. تحریریه بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود؟عج؟‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ خرافات و شایعات مربوط به ظهور امام زمان علیه السلام‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت بنیاد فرهنگی‌ حضرت مهدی موعود؟عج؟‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از:

    https://20l.ir/aYNCl

    1. طباطبایی محمدرضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ مسیحیت تبشیری از زوایه‌ای دیگر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری فارس‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/XcyRE
    2. گزارش باشگاه خبرنگاران جوان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ اعترافات عوامل شبکه دین ستیز‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری تابناک‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/aSlVi
    3. خاموشی مجید‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ پالایش احادیث در عصر ائمّه؟عهم؟ و پدیده‌ جعل‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت حدیث نت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/YsMnX
    4. ملکی راد محمود‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ برداشت نادرست از روایات مهم‌‌‌‌‌ترین آسیب مباحث مهدویت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت حدیث نت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/YsMnX
    5. جمعی از نویسندگان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ فرقه احمد الحسن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بدلی برای زمینه سازی در ظهور‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت فاران‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/hUZAO
    6. صادقی سید جعفر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ روایات ضعیف‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ دستاویز تشکیک مهدویت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت ایبنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/eFSqR
    7. فؤادیان محمدرضا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تطبیق آسیب جدّی مباحث مهدویت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری شبستان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/opprq
    8. صادقی لطیف‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ برداشتهای غلط از انتظار و مهدویت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری رسا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/HpjTE
    9. علیزاده موسوی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سوء استفاده داعش از روایات و نمادهای آخرالزمانی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت بلاغ‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/eTJNW
    10. سلامی حسین‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ فضای مجازی تنها راه باقی مانده برای دشمنان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/jDbmw
    11. احمدنیا امیرحسین‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سلب سلطه دشمن از فناوری و رسانه و کنترل آن‌ها‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت بصیرت رسانه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/kXYKS
    12. گزارش نبض فناوری‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ جهان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ علیه انحصارگرایی آمریکا در اینترنت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت نبض فناوری‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/uYrHb
    13. گزارش کیهان‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بستن راه نفوذ دشمن با استقلال فضای مجازی و تقویت پیام‌رسان‌های داخلی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت مشرق نیوز‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/MRGdi
    14. طاهری فائزه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بی توجهی به لایه محتوای شبکه ملی اطلاعات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/dEZQh
    15. بزرگی شیرود‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تغییر باورهای دینی و انقلابی مردم راهبرد دشمنان در فضای مجازی است‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/qTPiG
    16. نصیرایی مجید‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ طرح صیانت به دنبال فیلترینگ نیست‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری مهر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/livxU
    17. ذوالقدر محمدباقر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ افتتاح شبکه تلویزیونی قوه قضاییه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت آخرین خبر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/rHxyl
    18. عرفانیان مهدی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ مبانی دینی و قرآنی راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری تسنیم‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/lLjaI
    19. نسبتی یاسمین‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ شبکه ملی اطلاعات؛ تحکیم استقلال و امنیت ارتباطات کشور‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری ایسنا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/qedmm
    20. عظیمی خرم‌آبادی کاظم‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ زمینه‌سازی رسانه‌ای _ تبلیغاتی ظهور مهدی موعود‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت موسسه آینده روشن‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/PrXah
    21. کلینی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ محمد بن ‌یعقوب‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ الکافی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ مصحح ومحقق: ‌‌‌‌‌‌‌ على‌اکبر‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ غفاری: دار الکتب الإسلامیة‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌ چاپ اول‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ تهران، 1407 ق.
    22. روح بخش‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سید کاظم‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ رمز موفقیت در تبلیغ مجازی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت خبرگزاری رسا‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/bwSWG
    23. موظف رستمی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ محمدعلی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ فضای مجازی و تبلیغات دینی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت مسجد پژوه‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/DzioX
    24. حسینی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ محمد مصطفی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ بایسته‌های تبلیغ در فضای مجازی از نگاه رهبر معظم انقلاب‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت فصلنامه ره آورد نور‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/slQpA
    25. طباطبایی‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سید ابوالفضل‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ نگاهی به نرم افزارهای مهدویّت‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ سایت موعود‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌‌‌ قابل دسترسی از: https://20l.ir/IUjgf