دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

سنخ شناسی منابع مورد استناد مدعیان دروغین (بررسی تحلیلی منابع مستندات مدعیان دروغین با رویکرد سنخ شناسی)

نویسندگان
سیدمحمد حسین حسینی 1
محمد شهبازیان 2
1 طلبه سطح 3حوزه علمیه مشهد
2 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشکده مهدویت، گروه جریان شناسی (نویسنده مسول)
چکیده
بی‌‌تردید اثبات مطالب ادعایی به پشتوانه‌های علمی نیاز دارد. در واقع، عدم پشتوانه‌های علمی در ارائه مطالب و دیدگاه‌های مهم دینی و مذهبی، ضمن کم ارزش قراردادن آن نگرش در انظارعلمی، قابلیت اتکای خود را از دست خواهد داد و به نوعی آسیب زننده و آسیب زا‌ می‌گردد. در این میان، مدعیان دروغین تلاش داشته‌اند، با ارائه مستنداتی فریبنده، ادعاهای خود را به مخاطبانشان القا کنند. منابع مورد استفاده این جماعت یا معتبر بوده است؛ اما در آن تحریف ایجاد کرده و یا از ابتدا وجهی برای اعتبار آن منبع در کسب معارف دینی وجود نداشته است. با شناخت گونه‌های منابع،‌ می‌توان روش صحیح و بنیادین در تحلیل ادعاهای جریان‌های انحرافی را اخذ و با آموزش شناسایی منابع معتبر و چگونگی استفاده از آن‌ها جامعه را از گرایش به انحرافات ایمن کرد. در این مقاله تلاش شده است با روش «توصیفی» و در مواردی «تحلیلی»، به صورت «کتابخانه‌ای»، گزارشی از منابع مورد استناد مدعیان ذکر گردد. نتیجه پژوهش، حاکی از بهره مدعیان دروغین از منابع مختلف است که برخی اساسا فاقد اعتبار بوده و یا از منابع آمیخته به عقاید فرقه‌ای است. برخی دیگر،اعتبار نسبی داشته اما محتوای آن مورد دستبرد مدعیان قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها
سنخ شناسی
منابع
مدعیان دروغین
استناد

عنوان مقاله English

Identification of the sources cited by false claimants (Analytical examination of the sources of false claimants’ documents by a typology approach)

نویسندگان English

Sayyid Muhammad-Ḥuseyn Ḥuseyni 1
Muhammad Shahbāzyān 2
1 Student of level 3 at the Seminary of Mashhad
2 Associate professor of the Islamic Sciences and Culture Institute, Researcher at the Research Center of Mahdism and Messianism; Group of Deviant Movements (corresponding author)
چکیده English

Undoubtedly, to substantiate claims requires scholarly support. In fact, the lack of scientific support in the presentation of important religious content and viewpoints, while devaluing that attitude in the scientific community, will lose its reliability, and become harmful in a way. In the meantime, false claimants have tried to induce their claims to their audience by presenting deceptive documents. The resources used by this group were either authentic, but they were twisted or there was no means for the validity of that sources in acquiring religious knowledge from the beginning. By knowing the types of these sources, it is possible to obtain the correct and fundamental method in analyzing the claims of deviant movements, in a way that, the society can be protected from the tendency to deviations by teaching the identification of reliable sources and how to use them. In this paper, an attempt has been made to report the sources cited by the claimants in a "library" manner using a "descriptive" and in some cases "analytical" method. The result of the research indicates that the false claimants benefit from various sources, some of which are basically untrusted or from sources mixed with sectarian beliefs, and some of them somehow are authentic but the claimants abuse.

کلیدواژه‌ها English

typology
sources
false claimants
reference
ترجمه عربی چکیده

معرفة نوع المصادر المعتمدة لدى المدعین الکاذبین (تحقیق تحلیلی فی مصادر وثائق المدعین الکاذبین بمنحى تحدید النوع

محمد شهبازیان[1]

السید محمدحسین الحسینی[2]

الخلاصة

لاریب فی ان إثبات المطالب المدعاه بحاجة إلى دعامات علمیة. وفی الواقع إن عدم توفر الدعامات العلمیة لدى استعراض المطالب والآراء الدینیة والمذهبیة المهمة، وضمن قلة قیمة تلک الآراء من وجهة النظر العلمیة فانها تفقد قابلیة معتمدها، بل وتنتهی إلى الضعف والتعرض للضرر... ولدى ذلک فإن المدعین الکاذبین قد جهدوا فی عرض وثائق ومستندات خادعة حین القائهم مدعیاتهم على مخاطبیهم. وان المصادر المستفادة من قبل هذه الجماعات اما انها کانت تفتقد- منذ البدایة - وجهاً لاعتبار ذلک المصدر فی کسی المعارف الدینیة، وبتحدید ومعرفة تبویب المصادر، یمکن ضمان عدم انحراف المجتمع عبر تأصیل الأسلوب الصحیح والأصیل فی تحلیل مدعیات التیارات الانحرافیة من خلال إیضاع وتحدید المصادر المعتبرة وکیفیة الاستفادة منها. وفی هذه المقالة جرى السعی بالاسلوب "التوصیفی" وفی الموارد "التحلیلیة" بصورة "مکتبیة" ثم تقریر عن المصادر محط استناد ومعتمد المدعین. ونتیجة التحقیق حاکیة عن استفادة المدعین الکاذبین من مختلف المصادر، وبعضها فاقدة للاعتبار اساساً، أو من مصادر ممزوجة بعقائد فرقیة. والبعض الآخر له اعتبار نسبی، ولکن محتواه قد تعرض إلى تصرف المدعین.

المصطلحات المهمة: تحدید ومعرفة النوع، المصادر، المدّعون الکاذبون، الاستناد والاعتماد.

 

[1]. استاذ مساعد معهد العلوم والثقافة الإسلامیة، ومعهد المهدویة، فریق تحدید التیارات(کاتب مسؤول): M.shahabazin@isca.ac.ir

[2]. طالب السطح الثالث فی حوزة مشهد العلمیة Hoseinibahar110@gmail.com

  1. منابع

    1. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دار صادر، 15ج، چاپ سوم، بیروت، 1414ق .
    2. ابن بابویه (صدوق)، محمد بن علی، علل الشرایع، داوری، 2ج، چاپ اول، قم، 1385.
    3. ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، مترجم: علی اکبر غفاری، اسلامیه، 2ج، چاپ دوم، تهران، 1395ق.
    4. ابن حماد، نعیم، الفتن، دارالکتب العلمیة، 1ج، چاپ اول، بیروت، 1418ق.
    5. ابن طاوس،‌ علی بن موسی، التشریف بالمنن (الملاحم)، موسسه صاحب الامر علیه السلام، 1ج، چاپ اول، قم، 1417ق.
    6. ابن طاوس، علی بن موسی،کشف المحجة لثمرة المهجه، بوستان کتاب، ج1، چاپ دوم، قم، 1375.
    7. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغة، مکتب الأعلام الاسلامی، ج6، چاپ اول، قم، 1404ق.
    8. اسماعیل بصری، احمد، بیان الحق و السداد، انتشارات انصار امام مهدی علیه السلام، 1ج، چاپ اول، بی­جا، بی­تا.
    9. اسماعیل بصری ،احمد،‌ المتشابهات، انتشارات انصار احمد اسماعیل، ج4، چاپ اول، بی­جا، 2010م.
    10. الانصاری،‌ ابومحمد،‌ جامع الادلة، انتشارات انصار الامام المهدی b ج1، چاپ اول، بی­جا، بی تا.
    11. تهانوی، محمد علی، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، مکتبة لبنان، ج2، چاپ اول، بیروت، 1996 م.
    12. جعفریان ،رسول، مهدیان دروغین، نشر علم ،ج1، چاپ اول، تهران، 1391.
    13. جمعی از نویسندگان، درسنامه فرق انحرافی، مرکز تخصصی مهدویت، ج1، چاپ اول، قم، 1394.
    14. ــــــــــــــــــــــــــــــ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، ج24، چاپ دوم، تهران، 1385.
    15. جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، نشر اسراء، 12ج، چاپ اول، قم، 1388ش.
    16. جوهری ،احمد، مقتضب الاثر، طباطبایی، 1ج، چاپ اول، قم، بی تا.
    17. حر عاملی ،محمد بن حسن، الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)، موسسه معارف اسلامی امام رضاb ج2، چاپ اول، قم، 1418ق.
    18. حسینی زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس، دارالفکر، 20ج، چاپ اول، بیروت،1414ق.
    19. حسینی علوی،‌ محمد،‌ بیان الادیان، روزنه، 1ج، چاپ اول، تهران، 1376ش.
    20. حلی،حسن بن یوسف،اجوبة المسائل المهنائیة، خیام، 1ج، چاپ اول، قم،1401 ق.
    21. خاوری،‌ اشراق، تلخیص تاریخ نبیل زرندی، لجنه ملی آثار امری، 1ج، چاپ اول،‌ تهران، 1328 ش.
    22. دانیالی، محمد جواد، اعتبارسنجى استخاره با قرآن، فصلنامه علمی -تخصصی (فقه)، ش 68، 1390ش.
    23. ‌ دوانی، علی، مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، مهدی موعود، دار الکتب الإسلامیة،‌ 1ج، چاپ اول، تهران، ۱۳۷۵ش.
    24. زیادی،‌ حیدر، یمانی موعود حجت الله، انتشارات انصار احمد اسماعیل بصری، 1ج، چاپ اول، بی­جا، بی تا.
    25. سبحانی، جعفر، ارشاد العقول، موسسه امام صادق علیه السلام، 4ج، چاپ اول، قم، 1424ق.
    26. سیوطی،‌ عبدالرحمن،‌ العرف الوردی فی اخبار المهدی، مجمع تقریب مذاهب،‌ 1ج، چاپ اول، تهران، 1385ش.
    27. شوشتری، قاضی نورالله، مجالس المؤمنین، کتابفروشی اسلامیه، 2ج، چاپ چهارم، تهران، 1376ش.
    28. شهبازیان،‌ محمد، خواب پریشان، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی علیه السلام،‌ 1ج، چاپ دوم، قم، 1395ش.
    29. شهبازیان، محمد، نقد برخی روایات مهدوی درکتاب‌های ابوالحسن مرندی، فصلنامه پژوهش‌های مهدوی،‌ ش11، 1393ش.
    30. شهبازیان،‌ محمد، نقد وبررسی نشانه‌های ظهور در سه اثر از شیخ ابوالحسن مرندی، فصلنامه انتظار موعود، ش46، 1393ش.
    31. صدر، سید محمد،‌ ماوراء الفقه، دارالاضواء، ۱0ج، چاپ اول، بیروت، 1420 ق.
    32. طبری، محمد بن جریر، دلائل الإمامة، بعثت،1ج، چاپ اول، قم، 1413ق.
    33. طریحی، فخر الدین بن محمد ،مجمع البحرین، مرتضوی، 6ج، چاپ سوم، تهران، 1375ش.
    34. طوسی، محمد بن الحسن، کتاب الغیبة، دار المعارف الاسلامیة، 1ج، چاپ اول، قم، 1411ق.
    35. عرفان ،امیر محسن،‌ گونه شناسی مدعیان دروغین مهدویت، فصلنامه علمی پژوهشی مشرق موعود، ش30، 1393ش.
    36. عقیلی، ناظم، الرد الحاسم، انتشارات انصار الامام المهدی علیه السلام، 1ج، چاپ اول، بی­جا، بی تا.
    37. فرزام،‌ حمید، شاه ولی و دعوی مهدویت، دانشگاه اصفهان، 1ج، چاپ دوم، اصفهان، 1381ش.
    38. کاشف الغطاء، حسن، أنوار الفقاهة: کتاب المکاسب، مؤسسة کاشف الغطاء العامة، 1ج، چاپ اول، نجف، 1422ق.
    39. گیلانی (میرزای قمی)،ابوالقاسم بن محمد،‌ قوانین الاصول،‌ المکتبة العلمیة الاسلامیة، 1ج، چاپ دوم، تهران، 1378ق.
    40. مجلسی،‌ محمد باقر،‌ حدود،‌ قصاص و دیات،‌ موسسه نشر آثار اسلامی، 1ج، چاپ اول، تهران، بی­تا.
    41. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، داراحیاء التراث العربی، 111ج، چاپ دوم، بیروت، 1403ق.
    42. محمدی، صادق، وصی و فرستاده امام مهدی‌ در کتابهای تورات و انجیل و قرآن، انتشارات انصار امام مهدى، 1ج، چاپ اول، 1431ق.
    43. مرتضی ،علی بن الحسین،‌ رسائل الشریف المرتضی، دارالقرآن الکریم، 4ج، چاپ اول، قم ،1405ق.
    44. معین،‌ محمد،‌ فرهنگ فارسی، انتشارات ادنا،‌ 2ج، چاپ چهارم، تهران،‌ 1386ش.
    45. مفید،‌ محمد بن محمد بن نعمان،‌ الفصول المختارة،‌ کنگره شیخ مفید، 1ج، چاپ اول، قم، 1413ق.
    46. رضانژاد، عزالدین،‌ شهبازیان، محمد، تحلیل چهره شناسی حضرت مهدی علیه السلام و نقد دیدگاه تعدد قائم، فصلنامه علمی پژوهشی مشرق موعود ش 43، 1396ش.
    47. نجفى‏ سید محمد باقر، بهائیان، مشعر، 1ج، چاپ اول، قم، 1383ش.
    48. ‌ نراقی، احمد بن محمدمهدی، مناهج الأحکام و الاصول، بی­نا، 1ج، بی­جا، بی­تا. موجود در کتابخانه اینترنتی نور به آدرس:

    http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/16676

     

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود
دوره 5، شماره 10
پاییز و زمستان 1402
اسفند 1402
صفحه 129-156