دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

دوفصنامه علمی-ترویجی پژوهشنامه موعود

تحلیل عوامل و ترفندهای جذب در فرقه‌‌ها و جریان‌‌‌های انحرافی مهدوی

نویسنده
پژوهشگر فرقه‌های انحرافی در مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم، استادیار دانشکده معارف دانشگاه تهران
چکیده
ازآن‌جاکه مهدویت دارای جایگاه بسیار مهم و کلیدی در آموزه‌های اعتقادی و نیز دارای تأثیرات بسیار مهم در مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است، جریان‌ها و فرقه‌های انحرافی مختلف از همین دریچه با شیوه‌های مختلف و براساس بسترهای متعدد سیاسی، اجتماعی فرهنگی به جذب گروه‌هایی از مردم پرداخته‌اند. در این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و ناظر به مطالعات کتابخانه‌ای و مواجهات میدانی با‌‌‌‌‌‌ این جریان‌ها، به مهم‌ترین عوامل جذب در فرقه‌ها در دوره معاصر و نیز بسترهای گرایش مردم به آن‌ها پرداخته شده است. حاصل تحقیق، آن که موارد ذیل از مهم‌ترین بسترها و عوامل جذب و گرایش، مردم به این فرقه‌ها به حساب‌ می‌آیند: شگردها و ترفندهای معنویت‌گرایانه و‌‌‌‌‌ شبه معنوی مبتنی بر مهدویت، بهره‌گیری از مسائل و عوامل نفسانی و شهوانی، آموزه‌ها و عقاید التقاطی که احساس معنویت کاذب ایجاد می‌کند،‌‌‌‌‌‌ حمایت و پشتیبانی همه‌جانبه حکومت‌‌‌های‌‌‌‌‌ استبدادی و سرویس‌های استعماری و جاسوسی بیگانه برای حفظ منافع خود، بهره‌گیری از بستر جهالت و نیز جعل و تحریف و دست‌کاری در متون روایی و احادیث مهدویت‌.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of the attraction factors and tricks in Mahdavi deviant sects and straying movements

نویسنده English

Javād Isḥāqyān Dorche
Researcher of Deviant sects at the Mahdism Specialized Center; Assistant professor of Islamic Sciences Faculty at Tehran University
چکیده English

 
Since Mahdism has a very important and key rank in religious teachings and also has very important effects in cultural, social and political issues, various deviant movements and sects have attracted groups of people through this belief with different methods and based on various political and socio-cultural platforms. In this article- by a library-based method and field encounters with these currents and a "descriptive-analytical" method- the most important factors of attraction in these contemporary sects and also the bases of people's tendency towards them have been discussed. The results of this research are as follows: spiritualistic and pseudo-spiritual tricks based on Mahdism, using sensual and carnal desires, eclectic teachings and beliefs, which make a sense of false spirituality, all-round support of authoritarian governments and foreign colonial and espionage services in order to protect their interests by these false sects, taking advantage of the ignorance people as well as falsifying and distorting and manipulating narrative texts and Hadiths of Mahdism.

کلیدواژه‌ها English

deviant movements
sect
claimants
Mahdism
deputyship
Bābism
gravitation field
ترجمه عربی چکیده

تحلیل العوامل ومکائد الجذب فی الفرق وتیارات الانحراف عن العقیدة المهدویة

جواد اسحاقیان دُرچه[1]

الخلاصه

لما کان للعقیدة المهدویة منزلة هامّة جداًّ ومصیریة فی التعالیم العقائدیة، وکذا مالها من تأثیرات مهمة للغایة فی الآفاق الثقافیة والاجتماعیة والسیاسیة، فقد عمدت التیارات ومختلف الفرق الانحرافیة إلى جذب جماعات من الناس من هذه البوابة وبأسالیب مختلفة وعلى أساس المساحات السیاسیة والاجتماعیة والثقافیة العدیدة. وفی هذه المقالة وباسلوب توصیفی تحلیلی وناظر إلى المطالعات المکتبیة والمواجهات

المیدانیة مع هذه التیارات وباسلوب" توصیفی - تحلیلی" تم تناول اهم عوامل الجذب فی الفرق فی المرحلة الراهنة وکذا آفاق میول الناس إلیها. وحاصل التحقیق ان الموارد المشار إلیها عبارة عن تبیین اهم المجالات وعوامل الجذب والمیل من قبل الناس إلى هذه الفرق والجماعات، وهی الأسالیب والمکائد المعنویة وشبه المعنویة القائمة على اساس العقیدة المهدویة والاستثمار فی المسائل والعوامل النفسانیة والشهوانیة، والتعلیم والعقائد الالتقاطیة التی تتسبب بالاحساس المعنوی الکاذب، مضافاً إلى الحمایة والدعم التام من قبل الحکومات الاستبدادیة والخدمات الاستعماریة والجاسوسیة الأجنبیة لحفظ مصالحها والانتفاع من مساحات الجهل، وکذا التزویر والتحریف والتلاعب بالمتون الروائیة والأحادیث المهدویة.

المصطلحات المهمة: التیارات الانحرافیة، الفرقة، المدّعون، المهدویة، النیابة، البابیة، أرضیة المیل والانتماء.

 

[1]. محقق فی الفرق الانحرافیة فی مرکز المهدویة التخصصی فی الحوزة العلمیة بقم. استاذ مساعد فی کلیة المعارف، جامعة طهران: Eshaghian.dorchen@ut.acir

 

 

  1. منابع

    ‌‌‌‌‌‌‌ قرآن کریم.

    نهج البلاغه،‌ ترجمه محمد دشتی،‌ چاپ سوم،‌ به نشر،‌ تهران 1403.

    1. اسحاقیان درچه، جواد،‌‌‌‌‌‌ پیچک انحراف، مرکز تخصصی مهدویت، قم، 1389.
    2. اعتضاد السلطنه، علی قلی میرزا،‌‌‌‌‌ فتنه باب،‌‌‌‌‌‌ با تصحیح عبدالحسین نوایی،سوم،‌‌‌‌‌ بابک، 1331.
    3. افندی، شوقی، کتاب قرن بدیع، موسسه ملی مطبوعات امری، بی جا، 125 بدیع.
    4. آیتی، عبدالحسین(آواره)، کواکب الدریة فی ماثر البهائیة، مطبه السعاده مصر، 1342ق.
    5. تأسیس شرکت اسلامیه، على ابو الحسنى منذر، روزنامه کیهان، شماره 18860، 4 مرداد 1386.
    6. جعفریان، رسول، مهدیان دروغین، نشر علم، تهران، 1400.
    7. جمعی از نویسندگان،‌‌‌‌‌ کژراهه: گزارشهایی از فرقه‌‌‌های نوپدید و عرفانهـای دروغــین‌‌‌‌‌، موسسه جام جم، تهران، 1390.
    8. چلونگر، محمدعلی،‌‌‌‌‌‌ «خاورشناسان و نگاه تاریخیگری و پدیدارشناسانه به مبانی اعتقادی تشیع»، دیدگاه‌‌ها درباره خاورشناسان، چاپ دوم، خاکریز، قم،‌‌‌‌‌
    9. خاطرات سیاسى کینیاز دالگورکى در ایران، مصحح: عبد العلى یاسینى‏نسب،‌‌‌‌‌ انتشارات صبور‌‌‌‌‌‌، قم،‌‌‌‌‌
    10. سلیمان ظاهر العاملى، القادیانیه،،‌ محقق: محمد حسن طالقانى، غدیر،‌ بیروت، 1420ق.
    11. شریفی دوست، حمزه،‌‌‌‌‌ کاوشی در معنویت‌های نوظهور: بررسی ده جریان فعال در ایران، نشر معارف، قم، 1392.
    12. ‌‌‌‌طاهری،‌‌‌‌‌‌ محمد علی، انسان از منظری دیگر، انتشارات عرفان کیهانی، بی جا، 1388.
    13. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، مدیریت کل نگر، بی جا، بی نا، 1391.
    14. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ،‌‌‌‌‌‌ عرفان کیهانی(حلقه)، الف، انتشارات اندیشه ماندگار، قم، 1388.
    15. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ،‌‌‌‌‌‌ انسان از منظری دیگر،‌‌‌‌‌‌ انتشارات عرفان کیهانی، بی جا، 1388.
    16. عرفان، امیر محسن، بازخوانی عوامل پیدایش مدعیان دروغین مهدویّت و گرایش مردم به آنان، انتظار موعود، دوره 9 شماره 30، قم، 1388.
    17. فرید گلپایگانی، حسن، مفتاح باب‌الابواب، تهران، بی‌نا، 1334.
    18. الاهی ظهیر، احسان، القادیانیه، دراسات و تحلیل، اول، پاکستان، 1387.
    19. کاتوزیان، محمدعلی (همایون)،‌‌‌‌‌ اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه: محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی،‌‌‌‌‌‌ نشر مرکز، تهران، 1373.
    20. کاشانی، میرزا جانی، نقطة الکاف، با مقدمه ادوارد براون، مطبعه بریل لیدن هلاند، 1328ق.
    21. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفّاری،‌‌‌‌‌‌ دارالاضواء، بیروت، 1405ق.
    22. موسسه فرهنگی انتظار نور، نشست 59، سخنرانی دکتر برهانی،‌‌‌‌‌ بررسی خلق و خوی مدعیان، 1386.
    23. نجفی، محمدباقر، بهاییان،‌‌‌‌‌ اول، مشعر، تهران،‌‌‌‌‌ ۱۳۸۳.

     

    پایگاه‌‌‌های اینترنتی فرق و جریان‌‌‌ها:

    1. بصری، احد اسماعیل، 14 اسفند 1397، تطابق کلام اهل‌بیت پیامبر j با نظریه‌های علم حدیث و علم مدرن،‌‌‌‌‌ سایت رسمی وارثین ملکوت: https://varesin.org
    2. بصری، احمد اسماعیل، 18 مهر 1402، دلایل ژنتیکی تکامل،‌‌‌‌‌ https://almahdyoon.co
    3. محمد الیمانی، ناصر، راز افزایش دما، 20 مرداد 1402: راز افزایش دما، امام مهدی ناصر محمد الیمانی، کانال رسمی در یوتیوب:

     https://www.youtube.com/channel/UCBn2LWle9_nqyJesG7P4_Xw

    1. نویسندگان، مقاله مختصری از تاریخ آیین بهایی،‌‌‌‌‌ بیت العدل اعظم، سایت رسمی بهاییان ایران، https://www.bahaisofiran.org‌‌‌‌